Cenobio de Valerón: ponad 350 komór wykutych w wulkanicznej skale, w których rdzenni mieszkańcy wyspy przechowywali plony. Co tu zobaczysz, ilu schodów się spodziewać, wstęp, godziny otwarcia i dojazd samochodem – porady rezydentki.
Cenobio de Valerón to stanowisko archeologiczne na północy Gran Canarii, koło miasteczka Santa María de Guía. Na zboczu wulkanu Montaña del Gallego, wysoko nad głębokim wąwozem, pod wielkim skalnym nawisem wykuto w skale ponad 350 komór na kilku poziomach jedna nad drugą. Stworzyli je rdzenni mieszkańcy wyspy, Guanczowie, ponad 800 lat temu. Służyły jako wspólny spichlerz, w którym przechowywano zboże i inną żywność.
Nazwa jest myląca. Słowo „cenobio” oznacza klasztor i pochodzi z dawnego, dziś obalonego przekonania, że istniał tu jakiś klasztor. W rzeczywistości był to spichlerz chroniony przez samą skałę: z okolicy prawie niewidoczny, trudno dostępny, a plony były tu bezpieczne.
Wizytę polecam przede wszystkim wszystkim, których interesuje historia wyspy przed przybyciem Hiszpanów. Na Gran Canarii jest niewiele miejsc, w których życie Guanczów widać tak wyraźnie jak tutaj.
Od wtorku do niedzieli 10:00–17:00 (październik–marzec), 10:00–18:00 (kwiecień–wrzesień).
Santa María de Guía na północy wyspy, zjazd 20 z autostrady GC-2.
Najlepiej samochodem; do spichlerzy prowadzą schody w górę.
Od wejścia schody prowadzą po zboczu nad drogą w górę do spichlerzy. Stopni jest dużo, miejscami są strome, więc licz się z pewnym wysiłkiem. Po drodze możesz zatrzymać się przy smoczych drzewach pod skalną ścianą i w miejscach odpoczynku, z których widać głęboki wąwóz, serpentyny drogi, a przy dobrej pogodzie morze na północnym wybrzeżu.
Na górze stajesz pod ogromnym skalnym nawisem. Nad głową i dookoła są setki otworów różnej wielkości, niektóre połączone ze sobą, inne głęboko w skale, a cała ściana przypomina plaster miodu. Pod nawisem jest cień, chłód i cisza. Patrząc na to, uświadamiasz sobie, że Guanczowie musieli każdą komorę wykuć ręcznie kamiennymi narzędziami i wnosić plony po zboczu.
Przy ścieżce są tablice informacyjne, które wyjaśniają, jak działał spichlerz. Na zwiedzanie zarezerwuj około godziny.
Na górę prowadzą długie, miejscami strome schody. Miejsce nie nadaje się dla wózków dziecięcych ani osób o ograniczonej sprawności ruchowej.
Weź wygodne buty i wodę. Latem najlepiej przyjść rano, zanim zrobi się za gorąco.
Zanim w XV wieku przybyli Hiszpanie, na Gran Canarii żyli Guanczowie, potomkowie Berberów z Afryki Północnej. Byli rolnikami i pasterzami – uprawiali przede wszystkim zboże i hodowali kozy. Plony musieli gromadzić na trudniejsze czasy, dlatego powstawały wspólne spichlerze, takie jak Cenobio de Valerón. Więcej o ich pochodzeniu i sposobie życia znajdziesz w artykule Guanczowie.
Z przechowywanego zboża robiono gofio – prażoną mąkę, którą Guanczowie mielili na ręcznych kamiennych żarnach. Gofio je się na Wyspach Kanaryjskich do dziś i kupisz je w każdym supermarkecie. W jednej z jaskiń pokazano, jak mogło to tu wyglądać: gliniane naczynia, skóry, maty i żarna, na których mielono gofio.
Cenobio leży na terenie, który należał do Gáldar, siedziby królów Guanczów. Jeśli interesuje cię historia rdzennych mieszkańców, połącz wizytę ze stanowiskiem Cueva Pintada – więcej w artykule Gáldar. Jaskinie Guanczów zobaczysz też w wąwozie Barranco de Guayadeque, a całą historię wyspy w artykule Historia Gran Canarii.
Park archeologiczny Cueva Pintada z malowidłami Guanczów leży około 15 minut jazdy od Cenobio.
Do Cenobio de Valerón polecam jechać samochodem. Leży na północy wyspy między Las Palmas a Agaete. Zjedź z autostrady GC-2 zjazdem 20 i jedź dalej starą drogą Cuesta de Silva. Przy wejściu jest mały parking, ale miejsc jest niewiele. Z Las Palmas jedzie się około pół godziny, z kurortów na południu około godziny.
Dojedziesz tu też autobusem, ale od przystanku czeka cię około 20 minut marszu pod górę. Samochodem łatwo też połączysz Cenobio z innymi miejscami na północy – Gáldar, Agaete albo Arucas. Więcej wskazówek znajdziesz w artykule Las Palmas i północ Gran Canarii.
Wstęp: 3 €, ulgowy 2 € (dzieci w wieku 10–14 lat, studenci, seniorzy powyżej 65 lat), dzieci poniżej 10 lat bezpłatnie. Bilet jest ważny przez cały rok. Bilet łączony ze stanowiskiem Maipés de Agaete kosztuje 5 €.
Godziny otwarcia: od wtorku do niedzieli, od października do marca 10:00–17:00, od kwietnia do września 10:00–18:00. W poniedziałki zamknięte, a także 1, 5 i 6 stycznia, 1 maja oraz 24, 25 i 31 grudnia. Ceny i godziny mogą się zmieniać; aktualne informacje znajdziesz na turystycznej stronie wyspy grancanaria.com.
Przy wejściu jest tylko mały parking. Lepiej przyjechać przed południem.
Otwarte od wtorku do niedzieli.
Cenobio de Valerón to wycieczka na północ wyspy – najbliżej jest z Las Palmas, ale samochodem z kurortów na południu dojedziesz tu w godzinę. Propozycje hoteli znajdziesz w artykułach Kurorty na Gran Canarii i Las Palmas i północ Gran Canarii.
Wstęp kosztuje 3 €, ulgowy 2 € (dzieci w wieku 10–14 lat, studenci, seniorzy powyżej 65 lat), dzieci poniżej 10 lat wchodzą bezpłatnie. Bilet jest ważny przez cały rok.
Od wtorku do niedzieli, od października do marca 10:00–17:00, od kwietnia do września 10:00–18:00. W poniedziałki zamknięte.
Tak, na górę prowadzą długie, miejscami strome schody. Miejsce nie nadaje się dla wózków dziecięcych ani osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Załóż wygodne buty.
Najlepiej samochodem – zjazd 20 z autostrady GC-2, przy wejściu mały parking. Możesz też przyjechać autobusem, ale od przystanku jest około 20 minut pieszo pod górę.
Rdzenni mieszkańcy wyspy, Guanczowie, ponad 800 lat temu. Wykuli w skale ponad 350 komór, w których przechowywali zboże i inną żywność.
Cenobio de Valerón to jedno z najciekawszych miejsc na Gran Canarii dla wszystkich, których interesuje życie Guanczów. Licz się ze schodami i załóż wygodne buty, jedź samochodem i połącz wizytę z Gáldar albo innymi miejscami na północy wyspy.
